Professor of Political Science and International Relations
Murat Somer’in Web Sayfasına Hoş Geldiniz
Kutuplaşma, Kutuplaşmanın Azaltılması, Demokratik Yeniden Yapılanma ve Barış
Murat Somer, İstanbul’da Özyeğin Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Profesörüdür ve karşılaştırmalı kutuplaşma, demokratikleşme ve depolarizasyon (kutuplaşmanın azaltılması), demokratik erozyon, demokratikleşme, demokrasiye geri dönüş ve muhalefet davranışları, dinî ve laik siyasetler, etnik çatışmalar ve Türkiye’de Kürt Sorunu konularında uzmandır.
Çalışmalarının karşılaştırmalı kutuplaşma ve demokrasi ile ilgili ayağında. zararlı ve yapıcı kutuplaşma türleri arasında ayrım yaparak, “kötücül kutuplaşma” (pernicious polarization), “dönüştürücü yeniden kutuplaşma” (transformative repolarization) ve kutuplaşmanın azaltılmasına yönelik aktif ve pasif stratejiler kavramlarını (Jennifer McCoy ile birlikte yürüttüğü ortak çalışmada) geliştirmiştir. 2027 yılında yayımlanacak kitabı How to Depolarize?: Remaking the World’s Democracies in the Twenty-First Century (Kutuplaşma Nasıl Azaltılır?: 21. üzyılda Demokrasileri Yeniden Kurmak, J. McCoy ile birlikte, Princeton University Press), günümüz demokrasilerinin kötücül kutuplaşmayı ve demokratik gerilemeyi nasıl aşabileceğine dair bir kuram ortaya koymaktadır.
Çalışmalarının bir diğer ayağı, demokratik erozyonu ve demokrasi savunucularının, özellikle demokratik muhalefetin bununla nasıl mücadele edebileceğini incelemektedir. Demokratik erozyonun, hem otoriterlik yanlısı hem de demokrasi yanlısı aktörlerin eylemleri, eylemsizlikleri ve tepkilerinden kaynaklanan etkileşimli bir süreç olduğunu vurgulamaktadır. Demokratik gerileme sırasında ortaya çıkan, normal ve olağanüstü siyaset arasındaki kendine özgü belirsizlikleri ve ödünleşimleri kavramsallaştırarak, (J. McCoy ve diğerleriyle birlikte yürüttüğü ortak çalışmalarda) demokratik erozyonun, demokrasi savunucularını alarmistler, ihtiyatlılar ve stratejik alarmistler olarak bölerek zayıflattığını savunmaktadır.
Somer’in araştırmalarının üçüncü ayağını ise siyasetin ve çatışmaların etnik, dinî ve laik boyutlarıya demokrasi arasındaki bağlantılar üzerinedir. Ulus-devletler ve devlet-uluslar, laiklik, demokratikleşme, otokratikkleşme ve siyasal ve toplumsal “kalkınma” arasındaki ilişkiler ile, diğer çatışmaların yanı sıra Türkiye’nin Kürt Sorunu’nu araştırmaktadır. Kimlik sorunlarının demokratik yoldan çözümü için özgürlükçü milliyetçilik ve laiklik kavramlarının geliştirilmesi, Kürt Sorunu’nun çözümü için güvenlik, kimlik ve rejim (demokratikleşme) ile ilgili olmak üzere üç ikileme aynı anda çözüm bulunması gereğine vurgu yapmaktadır.
Son yayınları arasında Democratic Backsliding: How It Happens and How It Can Be Countered (Demokratik Gerileme: Nasıl Gelişiyor ve Nasıl Mücadele Edilir? (Rachel Beatty Riedl, Jennifer McCoy ve Ken Roberts ile ortak editör, 2025), Return to Point Zero: The Turkish-Kurdish Question and How Politics and Ideas (Re-)Make Empires, Nations and States (Milada Dönüş: Türk-Kürt Meselesi ve Siyaset ile Fikirler İmparatorlukları, Milletleri ve Devletleri Nasıl Yeniden İnşa Eder? State University of New York Press, 2022) ve Polarizing Polities: A Global Threat to Democracy (Kutuplaşan Siyasalar: Demokrasiye Küresel Bir Tehdit, Jennifer McCoy ile birlikte editörlüğünü yaptığı, 2019) yer almaktadır.
Özyeğin Üniversitesi’ne katılmadan önce İstanbul’daki Koç Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent, Doçent ve Profesör olarak görev yapmış; Princeton Üniversitesi’nde Demokrasi ve Kalkınma bursiyeri, Stockholm Üniversitesi Türkiye Araştırmaları Enstitüsü’nde Kıdemli Misafir Araştırmacı, Harvard Üniversitesi Weatherhead Uluslararası İlişkiler Merkezi’nde misafir araştırmacı ve Stanford Üniversitesi Abbasi İslam Araştırmaları Programı’nda misafir araştırmacı ve öğretim görevlisi gibi misafir akademisyenlik görevlerinde bulunmuştur.
Brown Üniversitesi’ndeki uluslararası “Demokratik Erozyon” üniversiteler arası araştırma ve öğretim iş birliğinin bir üyesi olup, Barselona (İspanya) merkezli Institute for Integrated Transitions’ın Kutuplaşma ve Kutuplaşmanın Azaltılması Küresel Girişimi Uygulama Topluluğu Danışma Grubu üyesidir. Türkiye’de demokrasi, kutuplaşma ve hukukun üstünlüğü konularında sivil toplum ve siyasi partilere gönüllü katılımcı ve danışman olarak katkılar yapmıştır. CNN Türk, Medyascope, Birgün ve Halk TV’den CNN International, New York Times ve Deutsche Welle’ye Türk ve uluslararası medyaya yorumcu ve köşe yazarı olarak yaygın ve düzenli katkıda bulunmuştur.
Somer, Karşılaştırmalı Siyaset, Uluslararası Politik Ekonomi, 21. Yüzyılda Otoriterlik ve Demokrasi, Dünyada Din ve Laiklik ile Modern Türkiye’nin Tarihi ve Siyaseti alanlarında lisans ve lisansüstü dersler vermektedir.
Istanbul Erkek Lİsesi ve Boğaziçi Üniversitesi (Ekonomi) mezunu olan Murat Somer, Los Angeles’da University of Southern California’dan Ekonomi alanında yüksek lisans ve Politik Ekonomi ve Kamu Politikaları alanında doktora derecelerini almış, Seattle’da University of Washington Jackson School of International Studies’de modern etnik çatışmalar üzerine Mellon bursiyeri olarak doktora sonrası çalışmalar yapmıştır.
İletişim: Özyeğin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Fakültesi, Nişantepe Mah. Çekmeköy, 34794 İstanbul, Türkiye